ΚΕΝΤΡΟ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Logos

Tμήματα 2017/18
Logos

Logos

No 1 στην πόλη
Logos
 
 
Φωτογραφίες

Σπουδές στη Γερμανία

Το γερμανικό σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης

Τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ) στη Γερμανία χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: Στα πανεπιστήμια (Universitäten), στα ΑΕΙ εφαρμοσμένων επιστημών (Fachhochschulen) και στις καλλιτεχνικές ακαδημίες (Kunst-, Musik- u. Filmhochschulen).
Τα ΑΕΙ μπορεί να είναι είτε δημόσια είτε ιδιωτικά, κρατικά αναγνωρισμένα. Υπάρχουν επίσης ΑΕΙ που ανήκουν στην καθολική ή την ευαγγελική εκκλησία. Τα περισσότερα ΑΕΙ στη Γερμανία επιδοτούνται από το κράτος.

1. Πανεπιστήμια
Υπάρχουν 104 πανεπιστήμια στη Γερμανία και αυτό που τα διακρίνει από τα υπόλοιπα ΑΕΙ είναι ότι είναι τα μοναδικά που έχουν το δικαίωμα να απονέμουν διδακτορικούς τίτλους (PhD). Αποστολή τους είναι να αποδίδουν ιδιαίτερη έμφαση στην ακαδημαϊκή έρευνα και εμβάθυνση. Μερικά απ’ αυτά ειδικεύονται κατ’ αποκλειστικότητα σε ορισμένα επιστημονικά πεδία, π.χ. τεχνικά, ιατρικά ή παιδαγωγικά πανεπιστήμια.

2. ΑΕΙ εφαρμοσμένων επιστημών
Τα ΑΕΙ αυτά, 203 στο σύνολό τους, διακρίνονται για την ιδιαίτερη έμφαση που αποδίδουν στην πρακτική εφαρμογή της ακαδημαϊκής γνώσης. Συνήθως επικεντρώνονται σε συγκεκριμένα πεδία, π.χ. τεχνολογία, εμπόριο-διοίκηση, κοινωνικές υπηρεσίες. Τα προγράμματα σπουδών περιλαμβάνουν απαραιτήτως και πρακτική άσκηση.

3. Ακαδημίες τεχνών
Πρόκειται για εκπαιδευτικά ιδρύματα ισότιμα με τα πανεπιστήμια, τα οποία παρέχουν εκπαίδευση στις καλές τέχνες, τη μουσική, τον κινηματογράφο και τις υπόλοιπες αναπαραστατικές τέχνες. Για να γίνει κανείς δεκτός στα ιδρύματα αυτά θα πρέπει να πληροί κάποιες επιπρόσθετες προϋποθέσεις, οι οποίες να αποδεικνύουν την καλλιτεχνική του κλίση και ταλέντο. Υπάρχουν συνολικά 51 ακαδημίες τεχνών, και η είσοδος σε αυτές είναι συχνά ιδιαίτερα δύσκολη, λόγω υψηλού ανταγωνισμού.

4. Εκκλησιαστικά ΑΕΙ
Υπάρχουν 37 κολέγια, που ανήκουν στην Καθολική ή την Ευαγγελική Εκκλησία και προσφέρουν σπουδές για να γίνει κανείς ιερέας, θεολόγος, κοινωνικός λειτουργός, παιδαγωγός ή ειδικός στην εκκλησιαστική μουσική.

Είναι σημαντικό να γνωρίζει κανείς ότι η Γερμανία είναι μια ομόσπονδη χώρα, τα δε ΑΕΙ διατηρούν υψηλό βαθμό αυτονομίας και αυτοδιοίκησης. Αυτό σημαίνει ότι πολλές αποφάσεις λαμβάνονται σε επίπεδο ομόσπονδου κρατιδίου, ενώ άλλες σε επίπεδο πανεπιστημίου. Για το λόγο αυτό συνίσταται στους ενδιαφερόμενους να έρχονται κατ’ αρχήν σε επαφή με το κάθε ΑΕΙ που τους ενδιαφέρει χωριστά, συνήθως μέσω του διεθνούς γραφείου τους (Akademisches Auslandsamt).

Μια λίστα όλων των γερμανικών ΑΕΙ μπορείτε να βρείτε εδώ:
https://www.daad.de/deutschland/hochschulen/hochschulprofile/00597.de.html?show=liste


Ποιότητα των γερμανικών ΑΕΙ

Γενικά τα γερμανικά ΑΕΙ θεωρούνται υψηλής ποιότητας. Φυσικά κάποια είναι καλύτερα από άλλα, ενώ δεν λείπουν και ορισμένα που είναι καλύτερο να αποφύγει κανείς. Πληροφορίες σχετικά με την αξιολογική κατάταξη των γερμανικών πανεπιστημίων κατά αντικείμενο σπουδών μπορείτε να βρείτε εδώ: https://www.daad.de/deutschland/hochschulen/hochschulranking/06543.en.html

Συνολικά υπάρχουν 409 κρατικά αναγνωρισμένα ΑΕΙ στη Γερμανία, τα οποία εδρεύουν σε 165 διαφορετικά σημεία της χώρας και προσφέρουν περισσότερα από 13.500 προγράμματα σπουδών. Περίπου εκατό είναι τα ιδιωτικά ΑΕΙ, στα οποία όμως δεν φοιτούν παρά μόνο το 3% του συνόλου των φοιτητών στη Γερμανία. Αυτό οφείλεται κυρίως στα υψηλά δίδακτρα που χρεώνουν. Η ποιότητα των σπουδών που παρέχουν θεωρείται εφάμιλλη με αυτή των δημοσίων.


Εισαγωγή σε ένα γερμανικό ΑΕΙ

Για πολίτες χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) ισχύει η γενική αρχή ότι αν έχετε αποκτήσει δικαίωμα πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση της χώρας σας, τότε έχετε το ίδιο δικαίωμα πρόσβασης και στη Γερμανία. Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει ότι απαραίτητο είναι το Απολυτήριο Γενικού Λυκείου, με βαθμό στα έξι μαθήματα κατεύθυνσης τουλάχιστον δέκα (10), ενώ τα επιλεγμένα μαθήματα θα πρέπει να είναι σχετικά με το επιθυμητό αντικείμενο σπουδών.
Δεκτό γίνεται επίσης το International Baccalaureate, δηλαδή το διεθνές απολυτήριο για σπουδές απευθείας στο εξωτερικό.
Σε ορισμένα αντικείμενα σπουδών η πρόσβαση είναι αισθητά δυσκολότερη, λόγω υψηλού ανταγωνισμού και περιορισμένων θέσεων. Στις περιπτώσεις αυτές τίθεται το λεγόμενο numerus clausus, ένα όριο στον αριθμό των υποψηφίων που μπορούν να γίνουν δεκτοί για φοίτηση. Για το πανεπιστημιακό έτος 2012-13 το numerus clausus ισχύει για σπουδές ιατρικής, οδοντιατρικής, φαρμακευτικής, βιολογίας και ψυχολογίας. Οι αιτήσεις για τα τμήματα αυτά υποβάλλονται κεντρικά, μέσω του Stiftung für Hochschulzulassung (www.hochschulstart.de).

 

Υποψήφιοι για μεταπτυχιακές σπουδές

Ένα πανεπιστημιακό πτυχίο αναγνωρισμένο από την ΕΕ, όπως π.χ. των ελληνικών πανεπιστημίων και ΤΕΙ δίνει κατ’ αρχήν το δικαίωμα πρόσβασης σε μεταπτυχιακές σπουδές σε ένα γερμανικό ΑΕΙ. Κάθε πανεπιστημιακό τμήμα θέτει βέβαια τα δικά του κριτήρια, κυρίως σε ό,τι αφορά το βαθμό του πτυχίου, ανάλογα με τη ζήτηση και τον ανταγωνισμό που υπάρχει. Για σπουδές επιπέδου διδακτορικού ισχύει η γνωστή προϋπόθεση να έχει βρεθεί εκ των προτέρων ο κατάλληλος επιβλέπων καθηγητής, ενώ ο υποψήφιος θα πρέπει να έχει ολοκληρώσει τουλάχιστον πέντε έτη τριτοβάθμιων σπουδών (δηλ. απόφοιτοι ΤΕΙ θα πρέπει να κατέχουν διετή μεταπτυχιακό τίτλο, απόφοιτοι πανεπιστημίων μονοετές μεταπτυχιακό, ενώ απόφοιτοι Πολυτεχνείου μπορούν να γίνουν απευθείας δεκτοί, ανάλογα και με το βαθμό πτυχίου).

 

Υποχρέωση γνώσης της γερμανικής γλώσσας

Οι υποψήφιοι θα πρέπει κατά κανόνα να αποδείξουν ότι κατέχουν σε επαρκή βαθμό και τη γερμανική γλώσσα. Αυτό επιτυγχάνεται είτε με την εξέταση DSH (Deutsche Sprachprüfung für den Hochschulzugang), την οποία δίνει ο υποψήφιος επιτόπου, εφόσον έχει γίνει ήδη δεκτός στο πανεπιστήμιο υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς συμμετοχής του στην εξέταση αυτή, είτε με το TestDaF, το οποίο μπορεί να αποκτήσει σε πολλές χώρες του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας και πιο συγκεκριμένα της Θεσσαλονίκης. Συνήθως απαιτείται το επίπεδο 4 στο TestDaF. Τον ακριβή βαθμό που θα πρέπει να πετύχει ο υποψήφιος στις εξετάσεις αυτές καθορίζει το κάθε πανεπιστημιακό τμήμα χωριστά. Από την υποχρέωση αυτή εξαιρούνται οι απόφοιτοι της Γερμανικής Σχολής.
Σημειώνεται ότι στα γερμανικά ΑΕΙ προσφέρεται και περιορισμένος αριθμός ξενόγλωσσων προγραμμάτων σπουδών (International Degree Programmes), για τα οποία απαιτούνται μόνο γνώσεις αγγλικής, τα δε γερμανικά διδάσκονται παράλληλα με τις σπουδές. Στις περιπτώσεις αυτές προαπαιτείται TOEFL ή IELTS.

Προθεσμίες και τρόπος υποβολής αίτησης

Για τα περισσότερα γερμανικά ΑΕΙ η προθεσμία υποβολής αιτήσεων αποδοχής στο χειμερινό εξάμηνο σπουδών λήγει στις 15 Ιουλίου, ενώ για το θερινό εξάμηνο στις 15 Ιανουαρίου.
Οι αιτήσεις υποβάλλονται κατά κανόνα στο κάθε πανεπιστήμιο χωριστά. Εξαίρεση αποτελούν τα τμήματα που υπόκεινται σε numerus clausus, για τα οποία οι αιτήσεις υποβάλλονται κεντρικά μέσω του Stiftung für Hochschulzulassung (www.hochschulstart.de).

Δίδακτρα

Μετά από μια απόφαση του Γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου το 2005 τα γερμανικά ΑΕΙ απέκτησαν το δικαίωμα να χρεώνουν δίδακτρα (Studiengebühren), μέσα σε ορισμένα πλαίσια τα οποία ορίζονται κατ’ αρχήν σε επίπεδο ομόσπονδου κρατιδίου. Τα περισσότερα ομόσπονδα κρατίδια δεν χρέωσαν ουδέποτε δίδακτρα. Τη στιγμή αυτή υπάρχει μια τάση οριστικής κατάργησης των διδάκτρων ακόμη και στα κρατίδια που χρέωναν κατά το παρελθόν. Το ανώτατο ύψος των διδάκτρων έχει οριστεί στα 500 ευρώ το εξάμηνο. Για το ακαδημαϊκό έτος 2012-13 έχει αποφασιστεί ότι δεν θα υπάρχουν δίδακτρα σε 14 από τα 16 ομόσπονδα κρατίδια. Εξαίρεση αποτελούν η Βαυαρία (Bayern) και η Κάτω Σαξονία (Niedersachsen). Στη Βαυαρία το τοπικό υπουργείο παιδείας έχει αποφασίσει τη χρέωση διδάκτρων 300 με 500 ευρώ το εξάμηνο στα πανεπιστήμια και 100 με 500 ευρώ στα ΑΕΙ εφαρμοσμένων επιστημών. Στην Κάτω Σαξονία τα δίδακτρα ανέρχονται στα 500 ευρώ το εξάμηνο.

Πρέπει στο σημείο αυτό να προστεθεί ότι όλα τα γερμανικά ΑΕΙ χρεώνουν και κάποια διαχειριστικά έξοδα εγγραφής, συμμετοχής σε εξετάσεις κλπ. (Semesterbeiträge), τα οποία συνήθως συμπεριλαμβάνουν και την κάρτα απεριορίστων διαδρομών με τα μέσα μαζικής μεταφοράς.  Τα έξοδα αυτά ξεκινούν από τα 50 και 100 ευρώ το εξάμηνο στα «φθηνά» κρατίδια, όπως το Mecklenburg-Vorpommern ή το Sachsen-Anhalt της τέως Ανατολικής Γερμανίας ή το Schleswig-Holstein και το Saarland της Δυτικής και μπορούν να φτάσουν στα 350 ευρώ στα «ακριβά», που είναι η Βαυαρία και η Κάτω Σαξονία. Σε κρατίδια όπως το Αμβούργο, η Ρηνανία-Βεστφαλία ή η Έσση τα έξοδα αυτά κυμαίνονται κατά μέσο όρο γύρω στα 250 ευρώ. Τονίζεται επίσης ότι το κόστος των βιβλίων στη Γερμανία επιβαρύνει το φοιτητή. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να ζητήσετε από τα πανεπιστήμια που σας ενδιαφέρουν.

Κόστος ζωής

Το κόστος ζωής μεταβάλλεται σημαντικά, ανάλογα με το κρατίδιο σπουδών και το στιλ ζωής. Σε καμία περίπτωση μην προϋπολογίσετε λιγότερα από 600 ευρώ το μήνα για έξοδα στέγασης, σίτισης και διασκέδασης, ακόμη και στα φτηνά κρατίδια της τέως Ανατολικής Γερμανίας, ενώ σε ακριβά κρατίδια όπως η Βαυαρία και σε μεγάλες πόλεις όπως η Φρανκφούρτη ή το Αμβούργο αυτά μπορούν να φτάσουν και τα 900 ευρώ.

Στέγαση

Οι αλλοδαποί φοιτητές αναζητούν συνήθως στέγαση με τη βοήθεια του φοιτητικού συλλόγου Studentenwerk (www.studentenwerke.de ), μέσω του οποίου διατίθενται δωμάτια είτε σε φοιτητικές εστίες είτε σε ιδιωτικές κατοικίες, όπου οι φοιτητές μοιράζονται από ένα δωμάτιο. Τα δωμάτια είναι συνήθως επιπλωμένα, ενώ υπάρχουν και κοινόχρηστοι χώροι, όπως κουζίνα, καφετέρια, πλυντήριο ή γκαράζ. Το κόστος κυμαίνεται μεταξύ 220 ευρώ το μήνα στα φθηνά κρατίδια της Ανατολικής Γερμανίας και 350 ευρώ στη Βαυαρία. Βοήθεια για την εξεύρεση στέγης παρέχουν και τα γραφεία εξυπηρέτησης αλλοδαπών φοιτητών των πανεπιστημίων (Akademisches Auslandsamt).

Σίτιση

Τα πανεπιστήμια στη Γερμανία διαθέτουν εστιατόρια (Mensa), που προσφέρουν μια επιλογή από 3-4 πιάτα καθημερινά με κόστος 2-4 ευρώ το πιάτο.

Εργασία κατά τη διάρκεια των σπουδών

Σε αντίθεση με άλλες χώρες, στη Γερμανία η εργασία κατά τη διάρκεια των σπουδών επιτρέπεται, οι δε πολίτες των χωρών της ΕΕ έχουν τα ίδια εργασιακά δικαιώματα με τους Γερμανούς. Ιδιαίτερα δημοφιλείς είναι οι θέσεις εργασίας που προσφέρουν τα ίδια τα πανεπιστήμια (στη βιβλιοθήκη, σε ερευνητικά προγράμματα, ή σε άλλες δραστηριότητες του πανεπιστημίου),ενώ πολλοί είναι αυτοί που εργάζονται σαν σερβιτόροι ή μπάρμεν. Τα ωρομίσθια κυμαίνονται μεταξύ 5 και 10 ευρώ, ενώ οι ώρες εργασίας δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις 20 εβδομαδιαίως.


Τα καλύτερα πανεπιστήμια της Γερμανίας (2011)

Πανεπιστήμιο Χαϊδελβέργης ( http://www.uni-heidelberg.de )
Τεχνικό Πανεπιστήμιο Μονάχου (http://www.tum.de/)
Πανεπιστήμιο Μονάχου (http://www.uni-muenchen.de)
Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βερολίνου (http://www.fu-berlin.de/)
Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ (http://www.uni-freiburg.de)
Πανεπιστήμιο Χούμπολντ του Βερολίνου (http://www.hu-berlin.de)
Πανεπιστήμιο Γκέτινγκεν (http://www.uni-goettingen.de/)

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με σπουδές στη Γερμανία η καλύτερη ιστοσελίδα για να ξεκινήσετε την ενημέρωσή σας είναι η http://www.study-in.de, που προσφέρεται στα αγγλικά και στα γερμανικά από την DAAD (Deutsche Akademischer Austausch Dienst), την γερμανική υπηρεσία ακαδημαϊκών ανταλλαγών του ομοσπονδιακού υπουργείου παιδείας.